يهود1 (24)
الف. يهوديان شرقي (6)
فيلسوف: هبةاللّه بن ملكا.
سياح: يعقوب بن ناتانيل** (زمان و منشأ نامعلوم).
پزشكان (4): ابوالمعالي، ابن مُدَوًر، ابنناقد، ابن جامع.
صرفنظر از يعقوب بن ناتانيل، كه دربارهٴ او عملاً چيزي نميدانيم، همهٴ اينان راستكيش بودند، غير از ابنمدور كه قرائي بود؛ و همه مصري بودند جز هبةاللّه بن ملكا كه در بغداد برآمد.
گروه پزشكان يهوديمصر واقعاً چشمگير بود، ولو اين كه ابنميمون را به شمار نياوريم.
ب. يهوديان غربي (18)
فيلسوفان (7): Isaac ben Melchizedek,** Abraham ben David of
Posqiéres, ** Isaac the Blind, **Abraham ben David ha-levi, * Maimonides, *
Joseph ibn 'Aqnin, Joseph ibn Zabara,
مترجمان و نحويان (6): **,Berakya ha-Naqdan؛ يوسف قمحي
** و دو پسرش موسي و داود**، **Judah ibn Tibbon ؛ و پسرش سموئيل*.
سياحان (2):
**Benjamin of Tudela, **Petahiah ben Jacob
پزشك: Sheshet Benveniste
مورخ: Ephraim ben Jacob
حقوقدان:
**Isaac ben Abba Mari
اين گروه يهوديان غربي هم بر يهوديان شرقي تفوق داشت، همچنانكه مسلمانان غربي برتر از مسلمانان شرقي بودند. واقعيت اين است كه اگر ابنميمون و يوسف بن عقنين را در شمار مصريان منظور كنيم، اين وضع كاملاً عوض ميشود. ولي اگر ابنميمون را از هر دو گروه كنار بگذاريم، در آن صورت گروه غربي باز خيلي برتر از گروه شرقي ميشود، جز از لحاظ طب محض. بهعلاوه، همچنانكه از ستارهها معلوم ميشود، اين يكي بيشتر يك گروه عبري است تا عربي.
اين امر كه شاخهٴ غربي اسلام و يهود هر دو، تا اين حد بر شاخهٴ شرقي رجحان داشت بسيار حائز اهميت است. اين نشان ميدهد كه واقعاً تمدن از شرق به غرب ميرفت.